Najstarsze ślady pobytu człowieka na terenie miasta pochodzą z okresu schyłkowego paleolitu i mezolitu, a więc do XI-IX tysiąclecia p.n.e. W trakcie przeprowadzonych tu w latach 1927 i 1929 badań zebrano liczny materiał krzemienny, m.in.: nożyk, skrobacze wiórowe, rdzenie, okrzeski, rozcieracz krzemienny oraz ułamek sita glinianego.


Rok 1411 - Pierwsza informacja o Działoszynie mówiąca o istnieniu parafii.


Rok 1412 - W dokumentach wstępuje Działoszyn jako miasto "oppidum Dzalosin", co świadczy o jego starszej, przynajmniej trzynastowiecznej metryce. Swą nazwę miasto wzięło od rycerza pieczętującego się herbem Działosza. Działoszyn jako miasto z przyległościami obejmującymi kilkanaście mil kwadratowych był w posiadaniu Jana zwanego Hińczą z Rogowa. Działoszyn na prawie Niemieckim, posiadał własny samorząd, herb i pieczęć.


Wiek XV - Na terenie obecnej gminy Działoszyn znajdowało się 6 miejscowości: Działoszyn oraz wsie: Bobrowniki, Lisowice, Raciszyn, Szczyty i Trębaczew.


Rok 1464 - Poznajemy pierwszego działoszyńskiego urzędnika - wójta Mikołaja.


Rok 1474 (około) - Właścicielami Działoszyna są Dorota, wdowa po Hińczy, i Piotr Pyszkowski.


Rok 1487 - Właścicielami miasta zostają bracia Hieronim, Jan i Jakub z Kobylan.


Rok 1498 - Wyłącznym właścicielem Działoszyna oraz m.in. Trębaczewa, Raciszyna, Szczytów zostaje Jakub Kobylański herbu Łodzia.


Wiek XVI (I poł.) - Właścicielami miasta byli: kasztelan rozpierski Mikołaj Kobylański i jego żona Anna z Pilczy, oraz ich synowie Jan i Krzysztof.


Rok 1502 - Król Aleksander Jagiellończyk nadaje miastu przywilej na 2 jarmarki: na św. Magdalenę i św. Franciszka oraz targi w każda środę.


Rok 1508 - Znany jest dokument mówiący o tym, że Jan wójt z Działoszyna i Szczytów sprzedał wójtostwo w Działoszynie za 30 grzywien szlachcicowi Jakubowi Wiewiórkowskiemu.


Rok 1511 - Działoszyn jest najrozleglejszą miejscowością w powiecie wieluńskim rozciągającą się na 51 łanach należących do mieszczan, ponadto do wójta należało 6, a do plebana 3 łany.


Rok 1515 - Jakub Kobylański funduje pierwszą księgę miejską, która wymienia pierwszego burmistrza którym jest Wojciech Sikora.


Rok 1518 - Rozwija się gospodarka folwarczna. Przyczyną powstawania folwarków było zjawisko załamywania się wzrostu dochodów szlacheckich u schyłku średniowiecza. Sejmik ziemi wieluńskiej wydał ustawę o obowiązku odrabiania przez kmieci z dóbr prywatnych i królewskich jednego dnia pańszczyzny w tygodniu. Chłop nie mógł bez zgody pana opuszczać rodzinnej wsi, nie mógł odwoływać się od jego wyroków. Z zapisów w księgach miejskich Działoszyna można stwierdzić, że chłopi ze wsi klucza działoszyńskiego byli także właścicielami domów i gruntów leżących w mieście. Jednakże nabywali je tylko do drugiej połowy XVI wieku, później pojawiają się już tylko akty sprzedaży nieruchomości do nich należących: "...pracowity Mikołaj Będka z Lisowic... zeznał, iż dom swój własny, który był kupił u Stanisława Kiełbaski, mieszczanina działoskiego... przedał sławetnemu Błażejowi Dybie, rodem z Wieruszowa", "...uczciwy Bartosz Kempa z Trębaczewa, jako stryj i opiekun własny pozostałej sieroty na imię Doroty Mindówki i po nieboszczyku Marcinie Bednarczyku... iż dobra po tym Marcinie Bednarczyku pozostałe, to jest dom... także ogrody dwa do tego domu należącymi... także i z stodółką...przedali sławetnemu Adamowi Grzeciaszkowi, mieszczaninowi działoskiemu". I jeszcze jeden zapis: "... pracowity Maciej Wróbel z Trębaczewa zeznał, że dom swój w Działoszynie... i z ogrodem, a który był kupił u Marcina i Adama Kopałki... przedał pracowitemu Olbrychtowi Wróblikowi, synowi swemu a mieszczaninowi działoskiemu, za sumę gotowych pieniędzy 7 grzywien".


Rok 1520 - Istnieją folwarki w Trębaczewie i Raciszynie.


Rok 1525 - Król Zygmunt I zmienia terminy jarmarków w Działosznie na 25 marca i 27 września.


Rok 1529 - Według danych z tego roku w wioskach były młyny królewskie z czego jeden sołtysi oraz karczma, kowal i rybak. Wsie wtedy posiadały własny samorząd, na czele którego stał sołtys.


Rok 1536 - Dla lepszego zarządzania dobrami wzniesiono magnacką siedzibę właścicieli, czyli rozpoczęto budowę pałacu.


Rok 1563 - Podatek od rzemiosła płaciły zaledwie 4 osoby.


Rok 1566 - Po śmierci Krzysztofa Kobylańskiego, dobra działoszyńskie odziedziczyły: jego siostry Jadwiga żona Jana Lubnickiego, Anna żona Stanisława Spinka, Dorota żona Jana Latalskiego oraz Andrzej, Jan i Anna - dzieci nieżyjącej Barbary z Kobylańskich, żony Alberta Męcińskiego.


Rok 1567 - Król Zygmunt August potwierdza poprzedni przywilej na jarmarki i targi.


Rok 1590 - W wyniku dalszego podziału właścicielem Działoszyna został Andrzej z Kurozwęk Męciński.


Rok 1655 - Wojska szwedzkie gen Burcharda Mullera niszczą miasto.


Rok 1673 - Miasto posiada 50 domów zamieszkałych przez 479 mieszkańców, którzy w większości trudnili się uprawą roli. Na skutek ucisku stosowanego przez właścicieli, Działoszyn wyludniał się, bowiem mieszczanie stosując opór przeciw temu uciskowi opuszczali miasto.


Rok 1727 - Felicjanna Męcińska funduje kolejną księgę miejską.


Rok 1760 - Budowa synagogi.


Rok 1768 - W lustracja grobli i mostów w Polsce wymienia się most na Warcie długości 200 i szerokości 6 łokci.


Rok 1787 - Męcińscy fundują kościół parafialny.


Rok 1790 - istniały w Działoszynie 2 karczmy, 2 młyny, 1 browar.


Rok 1791 - W Działoszynie są 134 domy.


Wiek XVIII (II poł.) - Męcińscy przebudowują pałac, ogród, zakładają winnicę.


Rok 1793 styczeń - W wyniku II rozbioru Polski, Działoszyn na kilkanaście lat dostaje się pod panowanie pruskie. Dzięki przeprowadzonej ankiety wiadomo, że Działoszyn liczy 1294 mieszkańców i 142 domy, w tym 16 murowanych i 126 drewnianych krytych gontem, dachówką lub słomą. W tym samym czasie Wieluń posiadał 16 domów murowanych, Kępno 14, Sieradz i Pajęczno po 1. Ulice nie były brukowane. Drewniana zabudowa stwarzała niebezpieczeństwo pożarów, wobec czego stodoły rolnicy ustawiali na zewnątrz miasta. Burmistrzem był Łukasz Kuzowski, radnymi: Jan Kutzowski, Jan Kublewski, Jan Lewandowski, Jakub Godzolski. W tym czasie Działoszyn, w porównaniu do innych, był miastem dużym:

MIASTO	LICZBA LUDNOŚCI
Działoszyn	1294
Częstochowa	1474
Łódź	191
Pajęczno	642
Praszka	774
Sieradz	1234
Wieluń	905

W wodę mieszkańcy Działoszyna zaopatrywali się w 16 studniach publicznych i 5 prywatnych. Były dwa szpitale - pełniły często domy opieki lub przytułki. Jeden dla chrześcijan na 6 osób, drugi dla 12 rzydów. Opieką sprawował jeden lekarz i dwóch chirurgów. Dwa niewielkie pomieszczenia przeznaczone były na więzienie. Dwie gorzelnie i jeden browar wydzierżawione katolikom należały do właściciela Męcińskiego. Według obowiązującego prawa propinacji chłopi z podległych wsi: Trębaczew, Rzciszyn, Szczyty, Niwiska, Bobrowniki i Kamion byli zobowiązani do zaopatrywania się w piwo i wódkę z tych gorzelni i browaru. W mieście zbudowano odwach, lecz z powodu jego niewykorzystywania, przeznaczono go na siedzibę szkoły elementarnej. Szkoła utrzymywana była ze składek rodziców. Obejmowała dzieci mieszczan i chłopów z okolicznych wiosek.


Rok 1803 (2 października) - Wielki pożar niszczy niemal całe miasto, wraz ze zbudowanym niedawno kościołem.


Rok 1804 - Dobra działoszyńskie stają się własnością Myszkowskich.


Rok 1807 - Działoszyn wchodzi do Księstwa Warszawskiego.


Rok 1810 (3/4 lipca) - Kolejny wielki pożar. Działoszyn liczy 4500 osób. Miasto odbudowuje się po raz kolejny wg planu Schneidera. Otrzymało regularną siatkę ulic z dwoma rynkami. Do zwalczania pożarów zakupiono sikawkę wozową, wóz z beczką na wodę i pompę.


Rok 1815 - Początek panowania rosyjskiego na okres 100 lat.


Rok 1818 - Na gruntach należących do proboszcza działoszyńskiego osiadło 8 chłopów. Użytkowali łącznie ponad 260 mórg ziemi. Gospodarstwa były duże - od 27-30 mórg. Do prac polowych używano koni lub wołów. Hodowano krowy, świnie, owce. Każdy chłop zobowiązany był do odrabiania dla probostwa pańszczyzny ręcznej w wymiarze po 3 dni w tygodniu sprzężajem po 2 dni. Płacili także podatki rządowe.


Rok 1820 - Rząd Królestwa Polskiego rozpisał ankietę. Jej wynikiem jest kolejny opis Działoszyna. W mieście jest 244 domów z czego 72 było murowanych, a drewnianych 172. Miasto w całości nie brukowane. Były dwa jarmarki. Targi tygodniowe odbywały się w niedzielę. Liczba ludności wynosiła 2079, z czego chrześcijan 784, Żydów 1295. Ogólny obszar gruntów wynosił 980 mórg - całkowicie piaski.


Rok 1825 - burmistrzem Działoszyna był Jan Zawadzki. Będące w okolicy większe miejscowości oraz powstałe nowe wsie liczące po kilka domów pozostawały własnością rządową.

MIEJSCOWOŚĆ	BUDYNKI	LUDNOŚĆ
Bobrowniki	40	238
Działoszyn	259	1980
Działoszyn folwark	8	55
Draby (Drabiki)	10	62
Gligi	7	33
Kabały (Kabała)	5	31
Lisowice wieś i kol.	29	280
Dziadaki	11	41
Niwiska Dolne i Górne	18	137
Patoki	6	36
Raciszyn	31	172
Sadowiec	1	10
Sesów (Sędowy)	5	26
Szczepany	8	37
Szczyty	30	346
Trębaczew	66	638
Węże	4	19
Tasarze	4	13
Zalesiaki	9	77

Rok 1833 (31 maj) - przeprowadzono składkę wśród mieszkańców Działoszyna z przeznaczeniem na "koszt reperacji kościoła parafialnego".


Rok 1846 - (07.06) Ukaz carski zapewnił chłopom nieusuwalność z gruntu i zakazywał powiększania folwarków kosztem ról chłopskich. Dziedzice nie mogli zmniejszać gospodarstw chłopskich, ani podwyższać ich powinności. Ukaz dotyczył wyłącznie gospodarzy posiadających przynajmniej 3 morgi (około 1,7 ha ziemi), nie obejmował biedoty. Umocnił prawa chłopów do ziemi, lecz w pełni ich nie zadowalał.


Rok 1852 - okolice nawiedza epidemia cholery. Zmarł także proboszcz ksiądz Wojciech Szymański.


Lata 1863 - 64 - dla Polaków okres walk o niepodległość - powstanie styczniowe. Działoszyn wielokrotnie był świadkiem przemarszów zarówno oddziałów powstańczych jak i wojsk rosyjskich. W mieście stacjonowały dwie roty piechoty i 50 kozaków pułkownika Suworowa. W obawie przed rozbiciem swego oddziału Littich wycofał się do lasu obok wsi Więcki, gdzie stoczyli walkę z oddziałem rosyjskim. 13 października oddziały powstańcze płk Słupeckiego i ppłk Matuszkiewicza przybyły do Działoszyna na krótki wypoczynek przed planowanym na 15 października atakiem na Krzepice. Przeciw nim skierowali Rosjanie z Wielunia 2 roty piechoty i 40 kozaków pod dowództwem kapitana sztabowego Wendorfa. Zmuszone do wycofania się, oddziały powstańcze zostały rozbite w kolejnych starciach pod Rudnikami, Kowalami i Skomlinem. Mieszkańcy Działoszyna udzielali schronienia i pomocy walczącym powstańcom. Zapewne sami także uczestniczyli w walkach zbrojnych. Po zakończeniu walk stacjonował w Działoszynie rosyjski pułk piechoty. Prawdopodobnie do śmierci 28 sierpnia 1867 roku rosyjskiego pułkownika Fiodora Stiepanowicza Sozanowicza przyczynił się miejscowy aptekarz p. Wilczyński.


Rok 1862 - Dobra działoszyńskie kupił E. Wzdulski.


Rok 1864 - (19.02) Dekret uwłaszczeniowy nadał chłopom prawo na posiadanie ziemi na własność w chwili uwłaszczenia. Część dóbr przechodzi na własność mieszczan, pozostałość kupują J. Blankstein i M. Banasz. Największe gospodarstwa posiadali chłopi z Kapituły (średnio po 63 morgi), Tasarzy (po 49 mórg), Bobrownik (po 46 mórg). Większość tych gospodarstw nawet do 3 ogólnej powierzchni stanowiły nieużytki.


Rok 1866 - Pod dokumentem z tego roku pod podpisem burmistrza K. Daleszyńskiego podpisy złożyli m.in.: Malatyński, Siciński, Szczerkowski, Naczyński, Łakomski, Kempiński, Leszczyński, Siemiec, Ryster, Gniecioszek, Witecki, Szwedowski, Lewandowski, Gawor.


Rok 1868 - Do Kancelarii Urzędu Wójta Gminy Działoszyn wzywano wszystkich posiadających ziemię czy to pańską "czy duchowną" w celu zeznania ile uprawiali ziemi i w czyich domach mieszkali.


Rok 1870 - Po powstaniu styczniowym car Aleksander II przeprowadził liczne zmiany na ziemiach polskich. Jedna z nich była reforma miejskie. Liczba miast zmniejszyła się z 452 do 114. Działoszyn tak traci prawa miejskie i staje się osadą. W Działoszynie mieści się urząd wójta gminy, stacja pocztowa i IV okręg sądu gminnego, któremu podległe są gminy: Działoszyn, Mierzyce, Kiełczygłów i Siemkowice.

MIEJSCOWOŚĆ	BUDYNKI	LUDNOŚĆ
Bobrowniki z miejscowościami: Troniny, Jarzębie, Tasarze, Sęsów, Gligi, Węże Szczepany, Czieśle, Młynki, Jarkowizna	98	674
Działoszyn	386	4500
Draby	16	142
Kabały	15
Lisowice wieś i kol.	21 i 20	605
Dziadaki	31	175
Niwiska Dolne i Górne	24	310
Niwiska folwark	3	7
Raciszyn	65	372
Sadowiec	2	24
Szczyty wieś	42	268
Kiedosy	16
Kapituła	11	65

Rok 1872 (29 lipca) - Kolejny wielki pożar zniszczył 186 domów w rejonie środka miasta od bożnicy, rynek, lewa strona Ożegowskiej, pod górami dwie ulice ku fabryce, którą wraz z kościołem ochroniono.


Rok 1873 - spłonęłqa Fabryka Cygar Kronenberga.


Rok 1878 (30 czerwca) - spaleniu uległa południowa część Działoszyna i wszystkie stodoły za Kurchofem.


Rok 1880 - w gminie Działoszyn mieszka 7250 osób w 36 miejscowościach o łącznej liczbie 810 domów na powierzchni 490 włók (1 włókna = 30 mórg) Była tu stacja pocztowa piotrkowskiej dyrekcji pocztowej, szkółka elementarna kaliskiej dyrekcji naukowej. Aptekę prowadził Konstanty Klemczyński.


Rok 1881 - W Działoszynie mieszka 4500 osób. 18/20 kwietnia z udziałem 181 mieszkańców postanowiono zało0żyć ochotniczą straż ogniową. Z kasy gminnej zakupiono 20 wiader, 20 łomów, 10 drabin, 1 trąbkę sygnalizacyjną.


Rok 1883 - decyzja generała gubernatora warszawskiego J.H.Hurko zakazała działalności ochotniczym strażom ogniowym w osadach.


Rok 1884 - W kolejnym pożarze spłonęło 7 domów.


Rok 1888 (9 maja godzina 100) - Kolejny wielki pożar rozprzestrzenił się od jednego z domu przy ulicy Trębackiej i przy silnym wietrze rozszerzał się z taką gwałtownością, że w ciągu kilku godzin ze 142 budynków pozostały tylko ruiny i zgliszcza. Wraz z domami zgorzały nieruchomości. Jeszcze tego samego roku kolejny pożar zniszczył 7 domów z zabudowaniami gospodarczymi.


Rok 1893 - Chcąc zapobiec szybkiemu rozprzestrzenianiu się ognia, decyzją władz gubernialnych z 1893 roku domy znajdujące się przy Rynku, Placu Kościelnym (obecnie Plac Kościuszki), ulicy Trębackiej (obecnie Piłsudskiego), Kościelnej, Fabrycznej (obecnie Narutowicza), Częstochowskiej i Ożegowskiej powinny być pokryte niepalnym materiałem. Nakazem nie objęto ulic: Podgórnej, Nadrzecznej (obecnie Podłęczna), Tylnej (obecnie Żurawia) i Zamkowej.


Rok 1898 (17 sierpnia) - W pożarze spłonęło 31 domów i 28 budynków gospodarczych.


Rok 1898 (9/10 września) - W pożarze spłonęły stodoły przy trakcie wieluńskim, 160 gospodarzy straciło swe zbiory.


Rok 1902 - Kolejny wielki pożar. 13 sierpnia gubernator Daragan wyraził zgodę na założenie Działoszyńskiego Towarzystwa Pożarniczego. 21 września podjęto uchwałę o utworzeniu straży ogniowej i wybrano zarząd. Z inicjatywy młynarza Stanisława Pytlewskiego powstała w Działoszynie spółka kaszarzy pod nazwą "Ochrona". Jej głównym zadaniem było sprowadzanie gryki z Ukrainy.


Rok 1904 - Ksiądz Izydor Kowalski wraz ze Stanisławem Pytlewskim, Janem Rystrem, Franciszkiem Mieszczakowskim i innymi powołali do życia Towarzystwo Oszczędnościowo - Kredytowe.


Rok 1905 - Rozwiązanie spółki kaszarzy pod nazwą "Ochrona".


Rok 1909 - proboszcz ksiądz Izydor Kowalski założył Kółko Rolnicze, Spółdzielnię Spożywców i Spółdzielnię Mleczarską.


Rok 1910 - Kolejny wielki pożar. Żyd Guterman zbudował pierwszy w okolicy piec do wypalania wapna a technika wypalania pozostała taka sama przez następne dziesięciolecia. Wypał wapna odbywał się w bardzo prymitywny sposób. Żydzi wynajmowali chłopów, a ci w różnych wnękach skalnych wkładali wapniak, przekładali go szczapami drewna i w ten sposób wypalali wapno.


Rok 1911 - Kolejny wielki pożar.


Rok 1909 - Działoszyn osiąga największą jak dotąd liczbę ludności - 7157, w tym 3567 mężczyzn i 3590 kobiet. Rosyjska szkoła znajdowała się w wynajętym domu przy ulicy Bankowej, w którym była klasa i mieszkanie nauczyciela. W szkole uczyło dwóch nauczycieli. Każdy z nich uczył swoje trzy klasy.


Rok 1913-14 - Szkołę przeniesiono do dwóch budynków. Jeden znajdował się przy ulicy Warszawskiej (obecnie kino na ulicy Narutowicza), a drugim był lokal po fabryce tytoniowej (przy dzisiejszym placu Kościuszki w okresie międzywojennym siedziba Urzędu Gminy).


Rok 1914 - koniec panowania rosyjskiego. W pierwszych dniach wojny wycofują się z zachodu na wschód rodziny rosyjskich urzędników opuszczając niebezpieczne pogranicze. Wkrótce pułk. Dragonów rosyjskich zakwaterował się w Pajęcznie, skąd patrolował okolice. Rosjanie obsadzili i zabezpieczyli mosty na Warcie w Krzeczowie, Kamionie, Osjakowie i Działoszynie. Niemcy próbowali uchwycić te mosty. W dniu 12 września atakowali Kamion, a w dniu 19 września Działoszyn. Przez następnych kilka tygodni linia frontu kilka razy przesuwała się ze wschodu na zachód i na odwrót. W okolicy pojawiały się niewielkie oddziały rosyjskie, to znów niemieckie i austriackie. W połowie listopada teren gminy Działoszyn znalazł się pod okupacją państw centralnych.


Rok 1915 - Początek okupacji austriackiej podczas I wojny światowej. Granica między strefami niemiecką i austriacką biegła wzdłuż Warty. Miejscowości na lewym brzegu znalazły się pod okupacją niemiecką, na prawym - austriackim.


Rok 1915 - Austriacy zbudowali kilkukilometrowy odcinek drogi bitej z Działoszyna do Dylowa, gdzie zaczynała się zbudowana wcześniej droga do Radomska.


Rok 1918 - Odzyskanie niepodległości, Działoszyn w odrodzonym państwie polskim. Na mocy rozporządzenia ministra do spraw wewnętrznych z 14 listopada 1918 roku powiat wieluński wrócił do granic administracyjnych sprzed I wojny światowej, a w dniu 1 grudnia także i Gmina Działoszyn.


Rok 1920 - W Działoszynie przy ul. Warszawskiej kupiono dom z przeznaczeniem na szkołę.


Rok 1921 (30 września) - Po raz pierwszy w niepodległej Polsce sporządzono spis ludności. Działoszyn liczy 3985 osób.

MIEJSCOWOŚCI	C H A R . M I E J S C O W O Ś C I	B U D . M I E S Z K A N I O W E	O G Ó Ł E M	M Ę Ż C Z T Ź N I	K O B I E T Y	R Z Y M S K O K A T O L I C Y	E W A N G E L I Ś C I	I N N I C H R Z E Ś Ć I J A N I E	M O J Ż E S Z O W I E	P O L A C Y	Ż Y D Z I
Gm.Działoszyn	Kol.	1232	8913	4436	4477	6985	3	1	1924	8864	49
Błaszkowizna	Kol.	4	32	15	17	32	-	-	-	32	-
Draby	Fol.Os.miej	24	162	74	88	162	-	-	-	162	-
Działoszyn	wieś	506	3985	1960	2025	2072	3	1	1909	3951	34
Grądy Łazy	Kol. wieś	10	75	37	38	75	-	-	-	75	-
Kabały	Kol.	16	118	51	67	118	-	-	-	118	-
Kapituła	Os.młyń	13	102	54	48	102	-	-	-	102	-
Kiedosy	Kol.	12	85	37	48	85	-	-	-	85	-
Kurpet	Kol.	1	14	7	7	14	-	-	-	14	-
Lisowice	Kol.	24	153	72	81	153	-	-	-	153	-
Lisowice	wieś	24	180	91	89	180	-	-	-	180	-
Niwiska Dolne Niwiska Górne	wieś	66	391	194	197	391	-	-	-	391	-
Patoki	Kol.	196	128	72	56	128	-	-	-	128	-
Posmykowizna	Kol.	9	56	32	24	56	-	-	-	56	-
Wsie należące w okresie międzywojennym do Gminy Mierzyce, obecnie do Gminy Działoszyn
Bobrowniki	wieś	48	314	171	143	314	-	-	-	314	-
Dziadaki	wieś	71	432	212	220	432	-	-	-	432	-
Młynki	wieś	11	69	34	35	69	-	-	-	69	-
Sęsów	wieś	12	89	49	40	89	-	-	-	89	-
Szczepany	wieś	18	132	58	74	132	-	-	-	132	-
Tasarze	Os.młyń	1	10	7	3	10	-	-	-	10	-
Węże	wieś	10	92	44	48	92	-	-	-	92	-

Rok 1927 - W gminie mieszka 10439 mieszkańców i jest 1437 domów. Skład rady gminy Działoszyn był następujący: Tomasz Kiepurski - Działoszyn, wójt, radni: Wojciech Błasiak - Szczyty, Andrzej Węzik - Wydrzynów, Piotr Bociąga - Niwiska, Jan Siciński, Wacław Malatyński, Józef Drabowicz, Roman Kiełbasiński - Działoszyn, Wawrzyniec Drabik - Lisowice, Stanisław Bąk - Raciszyn, Antoni Zjawiony - Zalesiaki, Józef Ezo - Sadowiec, Jakub Derek - Trębaczew.


Rok 1928 - Na odcinku drogi powiatowej nr 2 na odcinku między Działoszynem a Krzeczowem położono twardą nawierzchnię.


Rok 1928-29 - zbudowany został nowy most na Warcie w Działoszynie.


Rok 1930 - Przez teren Gminy Działoszyn przejechał pierwszy pociąg.


Rok 1931 - w Gminie Działoszyn spisano 11036 osób i 1451 budynków. Sam Działoszyn miał 4498 mieszkańców i liczył 533 budynki mieszkalne. Poszczególne ulice liczyły: Plac Kościuszki 7 domów, Zamkowa 7, Działoszyn majątek 1, Bankowa 21, Bugaj 25, Cmentarna 8, Wieluńska 25, Kościelna 27, Warszawska 23, Żurawia 23, Podłęczna 44, Przemysłowa 7, osada młyńska 1, Częstochowska 81, Krótka 4, Targowa 7, Trębacka 23, Rynek 44, Ożegowska 27, Prosta 14, Podgórna 28, Niecała, Rozbart, Wójtowstwo łącznie 29, Wronia 26, Polna 31. Ulice w większości niebrukowane. Bruk posiadały jedynie: ul. Warszawska (dawna Fabryczna, później Pierackiego, obecnie Narutowicza, wybudowana przed I wojną światową, w okresie międzywojennym uchodziła za jedną z najładniejszych), Kościelna, Częstochowska, Bankowa.


Rok 1934 (17 sierpnia) - Rozpoczęto budowę gmachu dla szkoły powszechnej (obecnie Szk. Podst. Nr 1). 27 września uroczyście poświęcono fundamenty. Wmurowano akt elekcyjny następującej treści: "Działo się to Roku Pańskiego 1934 w miesiącu sierpniu za Prezydenta Najjaśniejszej Rzeczypospolitej Polskiej, prof. Ignacego Mościckiego, za Pierwszego Marszałka Odrodzonej polski Józefa Piłsudskiego, za Ministra Oświecenia Wacława Jędrzejewicza, zaz Ministra Sprawe Wewnętrznych Mariana Zyndrama Kościałkowskiego, za Wojewody Łódzkiego Havrke-Nowaka, za Kuratora Okręgu Szkolnego Warszawskiego Ignacego Pytlakowskiego, za Wizytatora Okręgu Szkolnego Stanisława Drzewieckiego, za Starosty Powiatowego mgr Tadeusza Niżankowskiego, za Inspektora Szkolnego Obwodowego Zenona Sklepińskiego, za Wicestarosty Powiatowego Władysława Krzyżanowskiego, za Podinspektora Szkolnego dr Adama Białeckiego, za Prezesa Rady Szkolnej Powiatowej dr Ludwika Niecia, za Inspektora Samorządu powiatowego Jana Radoymskiego, za Prezesa Dozoru Szkolnego Gmin Działoszyn, za Proboszcza Parafii Działoszyn Ignacego Chartlińskiego, za Wójta Gmin Działoszyn Wacława Malatayńskiego, za Kierownika Szkoły Krupy Zygmunta, za Sekretarza Gmin Działoszyn Mikołaja Mielnika, za członków Komitetu Budowy Szkoły: prezesa Krupy Zygmunta, za Arnolda Monbita, inż. Jana Hartla, Mikołaja Mielnika, Wacława Malatńskiego, Józefa Drabowicza, Adama Nąckiewicza, Romana Kiełbasińskiego, Mieczysława Bekiera, Wawrzyńca Drabika. Aktu poświęcenia fundamentów szkoły dokonał w obecności władz powiatowych i szkolnych z p. starostą w obecności nauczycielstwa miejscowego i gm. Działoszyn, w obecności władz gminy i osady Działoszyn, licznych organizacji miejscowych i społecznych i społeczeństwa oraz komitetu Budowy Szkoły miejscowy ksiądz kanonik proboszcz parafii Działoszyn, ksiądz Ignacy Chartliński. Plan budowy generalnie opracował i kierował budową inż. powiatowy Jerzy Bomcki. Akt niniejszy przekazuje się potomnym, jako świadectwo dokonania w trudnych warunkach budowy".


Rok 1934 (8 grudnia) - Zakupiony z ofiar rodziców i ofiarodawców sztandar szkoły poświęcił prefekt, ks. Stanisław Paroszewski.


Rok 1935 (31 październik) - Szkoła zajmuje parter nowego budynku.


Rok 1936 (29 grudnia) - Gmina Kupiła od spadkobiercy Szylitów 4 morgi ziemi leżącej przy budynku od strony południowej z przeznaczeniem na boisko i działkę szkolną.


Rok 1934-35 - powstaje pierwszy wapiennik produkujący na skalę przemysłową - "Wapnodział" w Trębaczewie. Był to piec rudersdorfski, stojący, częściowo zmechanizowany. Jego właścicielami byli: Józef Tyras z Trębaczewa, hrabina Krystyna Potocka z Parzymiech.


Rok 1938 (31 grudnia) - Gmina liczyła 11633 mieszkańców z czego Polaków było 9787, Żydów 1846. Działoszyn liczył 554 domy, z czego do Polaków należało 375, do Żydów 178. Zbudowano most w Lisowicach. Zbudowano drogę powiatową nr 2a do Smolarzy, i drogę powiatową nr 6 do Dębów Wolskich.


Rok 1939 (maj) - Utworzono kompanię Działoszyn wchodzącą w skład Batalionu Wieluń II Sieradzkiej Brygady Obrony Narodowej.


Rok 1939 - (01.09) Trzykrotne bombardowanie Działoszyna w godzinach 7.29, 9.15 i 11.00 przez 77 pułk bombowców.
- (02.09) Całodzienna walka 30 Poleskiej DP i 84 p.p. z nadciągającymi zza Warty wojskami niemieckimi. Działoszyn jest ostrzeliwany ogniem artlerii
- (03.09) Zajęcie Działoszyna przez Niemców i prawie całkowite spalenie przez wkraczających niemieckich żołnierzy. Ocalały pojedyncze budynki: kościół, ośrodek zdrowia, remiza strażacka (dawna waga miejska), bank Spółdzielni Spożywców, młyn, nieliczne domy mieszkalne. Działoszynowi nadano nową nazwę Dilltal.
- (03.09) rano Niemcy wywlekli z kościoła proboszcza kanonika Ignacego Chartlińskiego i zastrzelili na placu przykościelnym. Na polu przy kapliczce w Raciszenie zastrzelili Franciszka Szczepaniaka.


Rok 1939 (8 września) Pierwsza łapanka mężczyzn.


Rok 1939 (8 październik) Gmina Działoszyn zostaje bezpośrednio włączona do Rzeszy w utworzonym okręgu administracyjnym o nazwie Warthegan (Kraj Warty). Na jego czele stanął Artur Greiser. Podlegała urzędowi w Wieluniu (Landrantsamt Welungen).


Rok 1939 (grudzień) - spis ludności wykazał, że na terenie Gminy mieszkało 9875 osób z czego 3023 mężczyzn, kobiet 3126 kobiet i dzieci do lat dwudziestu 3726. Ze spisem wydawano ludziom tymczasowe dowody tożsamości - Kenkarten (zwane "placówkami" od odcisku palca).


Rok 1941 (10 września) Artur Greiser wydaje dekret podwyższający granicę wieku potrzebną do zawarcia małżeństwa dla osób narodowości polskiej. Wynosiła ona dla mężczyzn 28, a dla kobiet 25 lat.


Rok 1945 - Wyzwolenie spod okupacji niemieckiej.
- Pierwszym po wojnie wójtem został Romuald Kiepurski.
- Na cmentarzu wzniesiono pomnik pamięci poległych we wrześniu 1939 r.


Rok 1947 - Powstaje Gminna Spółdzielnia SCH.


Rok 1954 - Reforma administracji - z terenu gminy Działoszyn utworzone gromady Działoszyn, Raciszyn, Szczyty, Trębaczew.


Rok 1956 - Działoszyn zostaje włączony do nowo utworzonego pow. pajęczańskiego.


Rok 1958 - Oddanie do użytku kina Warta.


Rok 1959 - Oddanie do użytku nowej siedziby Prezydium GRN przy ul. Częstochowskiej.
- Decyzja o budowie cementowni.


Rok 1960 - Zakończenie elektryfikacji całego Działoszyna.
- Początek budowy cementowni Warta I.
- Zrekonstruowanie korpusu głównego pałacu Męcińskich.


Rok 1962 - Utworzenie Technikum Mechanicznego dla młodzieży.
- Utworzenie Technikum Ekonomicznego dla pracujących.


Rok 1964 - Rozruch Warty I.
- Oddanie do użytku Szk. Podst. Nr 2.


Rok 1966 - Oddanie do użytku Ośrodka kulturalno-Oświatowego.


Rok 1971 - Początek budowy Warty II.


Rok 1972 - Decyzja o utworzeniu Państwowego Zakładu Wychowawczego (obecnie Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy)


Rok 1973 - Utworzenie gminy Działoszyn.
- Utworzenie gminnej Szkoły Zbiorczej.


Rok 1974 - Rozruch Warty II.
- Połączenie Warty I i Warty II w Łódzki Kombinat Cementowo-Wapienniczy w Działoszynie.


Rok 1975 - Włączenie do nowo utworzonego województwa sieradzkiego.


Rok 1976 - Uruchomienie Pogotowia Ratunkowego.
- Uruchomienie Ośrodka Zdrowia w Trębaczewie.
- Oddanie do użytku budynków OSP w Działoszynie i Szczytach.
- Otwarcie Domu Handlowego.
- Budowa wodociągu na St. Kolejowej i Sadowcu Wrzosy.
- Zakończenie budowy budynku Urzędu Gminy.


Rok 1977 - Wykonanie nawierzchni asfaltowej do Niżankowic o dł. 2,5 km.
- Wykonanie nawierzchni asfaltowej na odcinku Raciszyn-Zalesiaki I etap.


Rok 1978 - (01.08) Oddano do użytku nowe pomieszczenia Urzędu Stanu Cywilnego składające się z sali reprezentacyjnej i bankietowej oraz poczekalni.
- Oddanie do użytku strażnicy OSP.
- Asfaltowanie ul. Narutowicza w Działoszynie.


Rok 1979 - Obchody 75 lecia Banku Spółdzielczego.
- Budowa wodociągu we wsi Posmykowizna.
- Budowa kolektora sanitarnego na ul. Częstochowskiej w Działoszynie.
- Budowa kolektora odwadniającego w miejscowości Trębaczew.
- Budowa zespołu parkingów przy ul. Piłsudzkiego w Działoszynie.
- Budowa wodociągu na Osiedlu 40-lecia w Działoszynie.


Rok 1980 - Budowa garaży dla potrzeb Ośrodka Zdrowia.
- Asfaltowanie drogi Raciszyn - Zalesiaki.
- Budowa kanalizacji na Osiedlu 40-lecia w Działoszynie.
- Budowa wodociągu na ulicach: Prosta, Polna, Niecała, Podgórna w Działoszynie.
- Rozbudowa wodociągu w miejscowościach Niżankowice i Posmykowizna.


Rok 1981 - Budowa sieci energetycznej na Osiedlu 40-lucia w Działoszynie.


Rok 1982 - Obchody 100 rocznicy utworzenia w Działoszynie Ochotniczej Straży Pożarnej.
- Budowa mostu na rzece Warta w Lisowicach.
- Uruchomienie stacji diagnostycznej pojazdów w Działoszynie.
- Budowa sieci wodociągowej na ulicach: Pl. Wolności, Żurawia, Cmentarna, H. Sawickiej, Targowa, Krótka, Narutowicza, Podłęczna.
- Oddano do użytku budynek rakarni.
- Zakończono budowę wodociągu w Szczytach.


Rok 1984 - Odsłonięcie pomnika Ofiarom Zbrodni Hitlerowskich na Ziemi Działoszyńskiej w latach 1939-1945.
- Wybudowano most na rzece Warta w Bobrownikach.
- Oddano do użytku remizę OSP w Zalesiakach.


Rok 1985 - Asfaltowanie ulic Cmentarnej i Szkolnej w Trębaczewie.
- Organizacja nowych ogrodów pracowniczych w Działoszynie.


Rok 1986 - Asfaltowanie drogi Trębaczew - Sadowce.
- Wodociągowanie Osiedla Południe w Działoszynie.
- Oddanie do użytku stacji CPN w Działoszynie.
- Wybudowano budynek poczty.
- Uruchomienie realizacji Osiedla Domków jednorodzinnych w Działoszynie II etap.


Rok 1987 - Asfaltowanie drogi przez Sadowiec Wrzosy.
- Oddano do użytku Urząd Stanu Cywilnego w Działoszynie.
- Wybudowano wodociąg w Lisowicach.
- Budowa wodociągu Raciszyn - Zalesiaki.


Rok 1988 - Modernizacja strażnic OSP w Trębaczewie i Raciszynie.
- Budowa Ośrodka Rekreacyjno-Sportowego w Działosznie.


Rok 1989 - Oddanie do użytku wodociągu w Zalesiakach Pieńkach.
- Zakończenie zadań z zakresu infrastruktury technicznej na Osiedlu "Na Stoku".


Rok 1990 - (01.11) Utworzono Filie Wieluńskiego Inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Działoszynie obejmującą gminy: Działoszyn, Siemkowice i Kiełczygłów.
- Oddanie do użytku Gminnego Wysypiska Śmieci.
- Modernizacja sieci energetycznej w Działoszynie.
- Realizacja budownictwa zakładowego KCW Warta blok 25, 26, 27.


Rok 1991 - (01.08) Uruchomienie kina "Warta" i Gminnej Biblioteki Publicznej w Działoszynie oraz jej filii w Trębaczewie, Raciszynie i Szczytach.
- Oddano do użytku budynek Banku Spółdzielczego.
- Oddanie do użytku Domu Ludowo - Strażackiego w Kiedosach.
- Budowa linii energetycznej na Stacji Kolejowej.
- Modernizacja sieci energetycznej w Kol. Lisowskiej.
- (01.07) Wszystkie zameldowania, wymeldowania, zmiany w ewidencjach i dowodach osobistych rejestrowane są w komputerowej bazie danych.


Rok 1992 - Oddanie do użytku Gminnego Ośrodka Zdrowia w Działoszynie.
- Wybudowano wodociąg do wsi Sadowiec Pieńki.
- Zakończono kanalizacje II etapu Osiedla 40-lecia w Działoszynie.
- Zakończono wodociąg Bobrowniki.
- Budowa kolektora sanitarnego na ul. Podłęczna, Żurawia, Bankowa w Działoszynie.
- Modernizacja linii energetycznej w Trębaczewie.


Rok 1993 - Oddano do użytku Zespół Szkół w Działoszynie.
- Wybudowano wodociąg do wsi Sęsów.
- Zakończono telefonizację Gminy.
- W działoszyńskim USC udzielono 78 ślubów i zarejestrowano 82 zgony. W tym czasie urodziło się w gminie 219 dzieci.


Rok 1994 - (01.01) Działoszyn ponownie miastem.